Algemene inrichting en aankleding
Allerzielen Alom is een bijzondere avond voor iedereen. Door de gedenkplaats een andere dan de gebruikelijke aankleding te geven wordt dit duidelijk gemaakt. Doel is om een gastvrije plek te creëren waar iedereen zich goed kan voelen.
Vuur en licht
Vuur is in veel opzichten niet te vervangen door kunstlicht. De letterlijke warmte van vuur geeft de bezoeker het gevoel welkom te zijn. Vuur is het belangrijkste element van de aankleding, maar het is ook lastig te beheersen, tenzij het in handen is van specialisten. Zij kunnen verschillende vormen van vuur plaatsen en onderhouden tot het einde van de viering.
Vuurwinkel
Bij de entree is het raadzaam om een vuurwinkel of -stalletje in te richten waar bezoekers grafkaarsen, fakkels, vuurgel, lampolie, lucifers, aanstekers, waxinelichtjes en hout kunnen kopen. In Zuid-Europese landen en Mexico is dit gebruikelijk. Heel bijzondere manier om doden te herdenken is met Thaise Sky Lanterns*. Dit zijn grote papieren lampionnen die opstijgen door de hitte van een aan te steken vuurmechaniekje. Ze kunnen bij weinig wind opgelaten worden in nagedachtenis van een overledene.
Vuurkorven, partytenten en eventueel klapstoelen kunnen gratis verstrekt of verhuurd worden, zodat nabestaanden rond het graf hun plek aangenaam in kunnen richten.
* Let op. In Nederland is inmiddels een vergunning nodig voor zulke lantaarns.
Vormen voor vuur
Voor de markering van de route kunnen fakkels en stormlampen met lampolie ingezet worden. Op water is het mogelijk om vuurvlotten te laten drijven. Markante plekken kunnen gemarkeerd worden door oliedrums met vuur. De kleinere blikken met vuur doen het goed als bakens.
Blusmaterialen
Voorkomen is beter dan blussen. Bij vuur horen blusmiddelen. Brandblussers, emmers met water voor houtbranden, emmers met zand voor oliebranden, en eventueel blusdekens kunnen langs de route gezet worden. In overleg met de brandweer moet daar een plan voor opgesteld worden.
Lichtontwerp
Een lichtontwerp met theaterlampen is, mits op bescheiden schaal toegepast, nodig om de locaties een bijzondere atmosfeer mee te geven. Het benadrukt de landschappelijke en ruimtelijke kwaliteiten. Plekken krijgen rugdekking en bieden een sprookjesachtige geborgenheid. De lampen kunnen ook ondersteunend zijn voor de afzonderlijke onderdelen. Vergeet niet een eventueel benodigd aggregaat, vanwege het geluid, op een flinke afstand van de route te plaatsen.
Kleine verlichtingselementen
Tijdens Allerzielen Alom liggen langs de route plastic bolletjes met een elektrisch lampje erin. Ze wijzen op subtiele manier de weg. Ledlampjes op een stokje markeerden een lang donker pad naar het Hiernamaals in Castricum. De minimale puntlichtjes maakten dat de duisternis nog sterker ervaren werd.
Tasjes
De bezoekers krijgen bij binnenkomst een wit papieren tasje met een lichtje. Zij worden zichtbaar in het donker, maar kunnen anderen niet verblinden. De collectie nog uit te delen tasjes bij de entree vormen door de rangschikking een opvallend beeld.
Lichtprojecties
Speciaal ontworpen projecties zorgen voor een nieuwe aanblik van gebouwen of objecten. De buitenmuur van de aula op Zorgvlied veranderde in een langzaam bewegend universum, het kantoor werd letterlijk schilderachtig en het kruis op het kerkhof in Purmerend kreeg een bloemenprojectie. Op graven en door ramen waren historische filmbeelden te zien.
Gastvrijheid
Gastvrijheid is meer dan het schenken van een warm drankje. Tijdens de vieringen komt een zeer divers publiek met alle mogelijke emoties naar de gedenkplek. Een belangrijk punt is dat iedereen zich veilig en aangenaam voelt. Door actief om te gaan met gastvrijheid worden gasten goed ontvangen, voelen ze zich welkom en kunnen de emoties een plek krijgen. Belangrijk is dat de juiste balans gevonden wordt tussen dienstbaarheid en initiatief.
Gidsen
Gidsen zijn van groot belang. Vooral op gedenkplaatsen die niet in één blik te overzien zijn, vervullen de gidsen een belangrijke rol. Duidelijk herkenbaar door bijvoorbeeld een grote lampion geven ze informatie over de lengte van de route en wat men tegen gaat komen. Bij de afzonderlijke onderdelen geven ze uitleg over hoe het werkt. De gidsen verstaan de kunst om de behoefte aan te voelen. Het kan bijzonder zijn om belangstellend te vragen wie de mensen herdacht hebben. Het bleek dat mensen het fijn vonden om over hun overledenen te praten.
Glühwein, chocolademelk, zielenbrood
Een avond vol indrukken en emoties kan niet zomaar aflopen. Een hangplek is ineens hard nodig. Een zelfgebouwde oven om het zielenbrood af te bakken, strobalen, grote pannen met warme chocolademelk en glühwein boven een vuur creëerden een plek om op te warmen, te praten met anderen of om in het vuur te staren.
Soep
In negen grote wokken dampt de misosoep. Iedereen die een kop soep krijgt moet een handje soepgroenten in de pan gooien voor nieuwe soep. Dit refereert aan het idee dat overledenen ook iets hebben achtergelaten voor anderen.
Muziek
Muziek raakt mensen direct in hun ziel. Subtiele klanken van de harp of klankschalen waren heel geschikt. De beweeglijkheid van de musici, bijvoorbeeld blazers, maakte het plan flexibel. Daar waar nodig kon muziek gemaakt worden, desnoods op bestelling van nabestaanden bij de graven (foto: Max Linsen).